Een auditor controleert of de IT-maatregelen binnen jouw organisatie passend zijn, consequent worden uitgevoerd en aantoonbaar werken. Voor een goede auditvoorbereiding moet je daarom niet alleen beleid kunnen laten zien, maar ook rapportages, registraties en logs over een langere periode. Je IT-partner speelt een belangrijke rol bij het beschikbaar maken van dit bewijs.
TL;DR
Tijdens een IT-audit is het niet voldoende om te laten zien welke maatregelen zijn ingericht. Een auditor wil ook bewijs zien dat deze maatregelen structureel worden uitgevoerd en gecontroleerd. Denk aan rapportages over back-ups, patching, toegangsrechten, monitoring en incidenten. Door deze informatie gedurende het jaar goed vast te leggen en duidelijke afspraken te maken met je IT-partner, voorkom je dat bewijs pas tijdens de audit verzameld moet worden.
Wat controleert een auditor op het gebied van IT?
De precieze IT-auditeisen voor een organisatie hangen af van het type audit, de omvang van het bedrijf en de risico’s die spelen. Toch kijkt een auditor vrijwel altijd naar drie onderdelen:
- Zijn de juiste maatregelen ingericht?
- Worden deze maatregelen in de praktijk uitgevoerd?
- Kan de organisatie aantonen dat dit structureel gebeurt?
Een beleidsdocument waarin staat dat medewerkers alleen toegang krijgen tot systemen die zij nodig hebben, is bijvoorbeeld niet voldoende. De auditor wil ook kunnen zien hoe toegangsrechten worden toegekend, gecontroleerd en ingetrokken.
Veelvoorkomende onderwerpen die tijdens een IT-audit aan bod komen, zijn:
- Toegangsbeheer: wie heeft toegang tot welke systemen en op basis waarvan?
- Gebruikersbeheer: worden accounts van vertrokken medewerkers tijdig geblokkeerd?
- Back-ups: worden back-ups uitgevoerd, gecontroleerd en periodiek getest?
- Patchmanagement: worden beveiligingsupdates tijdig geïnstalleerd?
- Incidentmanagement: worden beveiligingsincidenten geregistreerd en opgevolgd?
- Monitoring: worden afwijkingen en verdachte activiteiten vastgelegd?
- Wijzigingsbeheer: is inzichtelijk wie wijzigingen heeft doorgevoerd en waarom?
- Continuïteit: zijn herstelprocedures vastgelegd en getest?
Een auditor kijkt daarbij meestal niet alleen naar de situatie op de dag van de audit. De organisatie moet kunnen aantonen dat maatregelen gedurende een bepaalde periode hebben gewerkt.
Stel dat maandelijkse back-upcontroles onderdeel zijn van het proces. Dan wil een auditor mogelijk niet alleen de meest recente rapportage zien, maar alle twaalf rapportages van het afgelopen jaar. Ontbreken er verschillende maanden, dan is niet aantoonbaar dat de controle structureel is uitgevoerd.
Juist die aantoonbaarheid over een langere periode speelt een belangrijke rol bij normen en assurance-trajecten.
Ormer ICT laat de eigen informatiebeveiliging daarom ook toetsen aan ISO 27001 en SOC2. Daarmee ervaren we zelf wat er nodig is om processen, maatregelen en bewijsvoering structureel op orde te houden.
Waar loopt het mis tijdens een IT-audit?
Veel organisaties hebben de belangrijkste technische maatregelen wel ingericht. Toch ontstaan tijdens een audit problemen omdat niet duidelijk kan worden aangetoond hoe deze maatregelen worden uitgevoerd.
Bij klanten zien we bijvoorbeeld dat processen in de praktijk wel worden uitgevoerd, maar dat de bijbehorende documentatie of registratie ontbreekt. Daardoor is achteraf lastig aan te tonen wanneer een controle heeft plaatsgevonden, wat de uitkomst was en wie daarvoor verantwoordelijk was.
Het tegenovergestelde komt ook voor. Op papier staat een duidelijk proces, maar medewerkers volgen in de praktijk een andere werkwijze. Een organisatie heeft bijvoorbeeld vastgelegd dat gebruikersrechten ieder kwartaal worden gecontroleerd, terwijl niet kan worden aangetoond wanneer de laatste controle heeft plaatsgevonden.
Andere knelpunten die we in de praktijk tegenkomen, zijn:
- rapportages zijn verspreid over verschillende systemen;
- het eigenaarschap van controles is niet vastgelegd;
- incidenten worden opgelost, maar niet geregistreerd;
- back-ups worden gemaakt, maar hersteltests ontbreken;
- accounts en toegangsrechten worden niet periodiek beoordeeld;
- afspraken met de IT-partner zijn onvoldoende concreet;
- bewijs wordt pas verzameld wanneer de audit al is begonnen.
Een goede auditvoorbereiding voor IT binnen het MKB begint daarom ruim vóór het auditgesprek.
Hoe zorg je dat je IT-partner de juiste informatie levert?
De organisatie blijft zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan wetgeving, normen en contractuele afspraken. Werkzaamheden uitbesteden aan een IT-partner betekent niet dat deze verantwoordelijkheid automatisch wordt overgedragen.
Het is daarom belangrijk om vooraf vast te stellen welke informatie je IT-partner kan leveren. Wacht hiermee niet tot de auditor documenten opvraagt, maar maak structurele afspraken over rapportages en controles.
Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de volgende vragen:
- Welke beveiligingsrapportages ontvangen wij momenteel?
- Hoe vaak worden deze rapportages opgesteld?
- Kunnen jullie aantonen wanneer patches zijn geïnstalleerd?
- Kunnen jullie rapporteren over de status en controle van back-ups?
- Worden hersteltests uitgevoerd en vastgelegd?
- Kunnen jullie laten zien welke accounts en rechten actief zijn?
- Hoe worden beveiligingsincidenten geregistreerd?
- Welke periodieke controles voeren jullie voor ons uit?
- Hoe lang worden logs en rapportages bewaard?
- Wie ondersteunt ons wanneer de auditor aanvullende vragen stelt?
- Binnen welke termijn kunnen gevraagde documenten worden aangeleverd?
Vraag daarnaast in welke vorm de informatie beschikbaar is. Een mondelinge bevestiging dat back-ups goed verlopen, is voor een auditor meestal niet voldoende. Er moet controleerbaar bewijs beschikbaar zijn, zoals rapportages, exports, registraties of logbestanden.
Leg ook vast wie binnen de eigen organisatie verantwoordelijk is voor het verzamelen en beoordelen van deze informatie. Zo voorkom je dat documenten wel door de IT-partner worden aangeleverd, maar intern niemand controleert of ze compleet en bruikbaar zijn.
Welke ondersteuning mag je tijdens een audittraject verwachten?
Een betrokken IT-partner zorgt ervoor dat relevante informatie niet pas tijdens de audit wordt verzameld. Rapportages, controles en technische documentatie moeten structureel beschikbaar zijn.
Afhankelijk van de inrichting van de IT-omgeving kan het bijvoorbeeld gaan om:
- documentatie over de technische omgeving;
- overzichten van gebruikers en toegangsrechten;
- rapportages over back-ups en hersteltests;
- informatie over patching en updates;
- beveiligings- en monitoringrapportages;
- incidentregistraties;
- bewijs van periodieke controles;
- toelichting op gebruikte technische maatregelen;
- ondersteuning bij technische vragen van de auditor.
Bij Ormer ICT zorgen we ervoor dat beschikbare IT-documentatie, technische gegevens en rapportages overzichtelijk kunnen worden aangeleverd. Tijdens het audittraject ondersteunen we klanten bovendien bij technische vragen van de auditor en zorgen we dat duidelijk is waar de gevraagde informatie vandaan komt.
De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de audit en de naleving van eisen blijft bij de organisatie zelf. De IT-kant moet echter wel aantoonbaar op orde zijn.
Zorg dat bewijs structureel beschikbaar is
Een audit draait niet alleen om de vraag of jouw organisatie beveiligingsmaatregelen heeft genomen. Je moet ook kunnen aantonen dat deze maatregelen consequent worden uitgevoerd en gecontroleerd.
Door vooraf duidelijke afspraken te maken met je IT-partner, weet je welke rapportages beschikbaar zijn, wie verantwoordelijk is en hoe snel bewijs kan worden aangeleverd. Daarmee voorkom je onnodige vertraging en verrassingen tijdens de audit.
Wil je weten hoe jouw IT-omgeving ervoor staat voor een audit? Vraag dan de IT-inventarisatie aan.
Veelgestelde vragen over IT-audits
Wat vraagt een auditor op tijdens een IT-audit?
Dat verschilt per audit, maar vaak gaat het om documentatie en bewijs rondom toegangsbeheer, gebruikersaccounts, back-ups, patchmanagement, incidenten, monitoring, wijzigingen en continuïteit. Belangrijk is dat niet alleen de inrichting, maar ook de structurele uitvoering aantoonbaar is.
Hoe ver terug kijkt een IT-auditor?
Dat hangt af van de audit en de eisen die worden getoetst. Een auditor kan bewijs over een langere periode opvragen om vast te stellen of een maatregel structureel is uitgevoerd. Bij een maandelijkse controle kan dat bijvoorbeeld betekenen dat meerdere opeenvolgende rapportages beschikbaar moeten zijn.
Welke rol speelt mijn IT-partner tijdens een audit?
Je IT-partner kan technische documentatie, rapportages, registraties en andere IT-gerelateerde informatie beschikbaar stellen en technische vragen van de auditor beantwoorden. De verantwoordelijkheid voor het voldoen aan de audit- of compliance-eisen blijft bij de organisatie zelf.
Wanneer moet je beginnen met de voorbereiding op een IT-audit?
Bij voorkeur niet pas wanneer de auditdatum bekend is. Veel bewijs ontstaat juist gedurende het jaar. Door controles, rapportages en registraties structureel vast te leggen, is de benodigde informatie beschikbaar zodra een auditor erom vraagt.
Is een ISO 27001-certificering hetzelfde als een IT-audit?
Nee. ISO 27001 richt zich op het managementsysteem voor informatiebeveiliging en omvat meer dan alleen technische IT-maatregelen. De technische inrichting en het bewijs dat maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd, kunnen wel een belangrijk onderdeel vormen van de beoordeling.